آموزش کامل نماز صبح با متن و احکام واجب برای کودکان و بزرگسالان

آموزش کامل نماز صبح همراه با متن عربی و ترجمه فارسی، راهنمایی مرحله‌به‌مرحله برای اقامه صحیح این نماز واجب روزانه را ارائه می‌دهد. در این مطلب، آموزش نماز صبح، اذکار و دعاهای تعقیبات، شیوه خواندن نماز نافله صبح و دعای نافله صبح به تفصیل توضیح داده شده است.

آموزش کامل نماز صبح همراه با تعقیبات، نافله و دعانماز صبح، یکی از نمازهای یومیه واجب، دو رکعتی است که زمان ادای آن، مابین اذان صبح تا قبل از طلوع آفتاب است. یادگیری و ادای صحیح نماز صبح، به همراه تعقیبات و نافله آن، نه تنها به افزایش حضور قلب کمک می‌کند، بلکه فضیلت‌ها و آثار معنوی بسیاری را نیز به همراه دارد.

آموزش نماز صبح برای کودکان و بزرگسالان

این آموزش به گونه‌ای طراحی شده است که هم برای بزرگسالان و هم برای کودکان قابل فهم باشد و مراحل را به صورت واضح بیان می‌کند. برای درک بهتر، آموزش نماز صبح برای بزرگسالان و کودکان به صورت تصویری ارائه خواهد شد تا مراحل به سادگی قابل مشاهده و یادگیری باشند.

مقدمات نماز صبح

نمازگزار پیش از خواندن نماز، باید وضو بگیرد و اگر نمی‌تواند وضو بگیرد، باید تیمم کند. بدن خود را با لباس پاک و مباح بپوشاند.

وقت نماز را رعایت کند و نماز را قبل از وقت شروع نکند و به بعد از وقت نیز موکول نکند. رو به قبله بایستد. بهتر است، اذان و اقامه هم بگوید.

آموزش نماز دو رکعتی صبح

نماز صبح دو رکعتی است و مراحل آن به شرح زیر است: ابتدا قیام کرده و بعد باید نیت كنید؛ یعنی مثلاً‌ بگویید «دو رکعت نماز صبح می‌خوانم قُرْبَةً اِلَی الله». با گفتن «الله اکبر»، نماز آغاز می‌شود. هنگام گفتن «الله اکبر»، مستحب است دست‌ها را تا مقابل گوش‌ها بالا ببرید.

در این هنگام، وارد حریم نماز شده و برخی اعمال نماز را باطل می‌کنند که عبارتند از: خوردن و آشامیدن، روی از قبله برگرداندن، سخن گفتن، خندیدن، گریستن، به هم زدن صورت نماز (مانند راه رفتن)، کم یا زیاد کردن اجزای اصلی نماز (مانند رکوع).

قرائت حمد و سوره

پس از «الله اکبر»، سوره حمد خوانده می‌شود.

سوره حمد بسم الله الرحمن الرحیمالْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَالرَّحْمـنِ الرَّحِیمِمَالِکِ یَوْمِ الدِّینِإِیَّاکَ نَعْبُدُ وإِیَّاکَ نَسْتَعِینُاهدِنَـا الصِّرَاطَالمُستَقِیمَصِرَاطَ الَّذِینَ أَنعَمتَ عَلَیهِمْ غَیرِ المَغضُوبِ عَلَیهِمْوَلاَ الضَّالِّین

سپس یک سوره دیگر از قرآن خوانده می‌شود (به عنوان مثال، سوره توحید).

بسم الله الرحمن الرحيمقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌاللَّهُ الصَّمَدُلَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْوَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ

نکات مربوط به قرائت نماز صبح: مردان و پسران باید در نماز صبح (رکعت اول و دوم) سوره حمد و سوره را بلند بخوانند. زنان و دختران، اگر نامحرم صدایشان را نشنود، می‌توانند بلند بخوانند. در نمازهای ظهر و عصر، همه باید حمد و سوره را آهسته بخوانند. یادگیری صحیح خواندن نماز بسیار مهم است. اگر کسی قادر به یادگیری صحیح نیست، باید هر طور که می‌تواند بخواند و بهتر است نماز را به جماعت بخواند.

رکوع و سجده

پس از اتمام حمد و سوره، به رکوع بروید. دست‌ها را به زانوها گذاشته و بگویید: «سبحان ربی العظیم و بحمده» یا «سبحان الله» سه بار تکرار شود.

پس از رکوع، ایستاده و سپس به سجده بروید. در سجده، هفت عضو بدن (پیشانی، کف دو دست، سر زانوها، نوک انگشتان بزرگ پا) باید بر زمین گذاشته شود. ذکر سجده: «سبحان ربی الاعلی وبحمده» یا «سبحان الله» سه بار.

نکات مربوط به سجده نماز صبح: پیشانی باید روی زمین (خاک، سنگ) یا چیزهایی که از زمین می‌روید و خوراکی نیستند، گذاشته شود. استفاده از مهر نماز (که قطعه‌ای خاک پاکیزه است) برای سجده صحیح است.

پس از سجده اول، نشسته و دوباره به سجده دوم بروید و بگویید: «سبحان ربی الاعلی وبحمده» یا «سبحان الله» سه بار.

رکعت دوم و قنوت

پس از اتمام رکعت اول، بدون فاصله یا به هم خوردن صورت نماز، برخیزید و دوباره حمد و سوره را همانند رکعت اول بخوانید. در رکعت دوم، پس از اتمام حمد و سوره و قبل از رکوع، خواندن قنوت مستحب است. در قنوت، دست‌ها را روبروی صورت گرفته و دعا خوانده می‌شود. دعای پیشنهادی: «ربنا اتنا فی الدنیا حسنة و فی الاخرة حسنة و قنا عذاب النار.»

در رکعت دوم، پس از اتمام سجده دوم، در حال نشستن رو به قبله، تشهد خوانده می‌شود: «اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له و اشهد ان محمدا عبده و رسوله، اللهم صل علی محمد وال محمد.»

پس از تشهد در رکعت دوم، با گفتن سلام، نماز به پایان می‌رسد: «السلام علیک ایها النبی و رحمة الله و برکاته»، «السلام علینا و علی عباد الله الصالحین»، «السلام علیکم و رحمة الله و برکاته».

اهمیت نماز صبح و فضیلت آن

نماز صبح جایگاه ویژه‌ای دارد و ترک آن عواقب دنیوی و اخروی ناگواری به همراه دارد. مردی به خدمت امام صادق(ع) آمد و گفت من مرتکب گناهی شده ام. امام صادق (ع) فرمود: خدا می بخشد. آن شخص گفت گناهی که مرتکب شده ام خیلی بزرگ است. امام فرمود: اگر به اندازه کوه باشد خدا می بخشد. آن شخص گفت: گناهی که مرتکب شده ام خیلی بزرگتر است. امام فرمود: مگر چه گناهی مرتکب شده ای؟ و آن شخص به شرح ماجرا پرداخت. پس از اتمام سخن، امام صادق (ع) رو به آن مرد کرد و فرمود: خدا می بخشد، من ترسیدم که نماز صبح را قضا کرده باشی.

در روایت دیگری از امام صادق(ع) پرسیدند که چرا کسانی که در آخرالزمان زندگی می کنند رزق و روزیشان تنگ است؟ ایشان فرمودند :به این دلیل که غالبا نمازهایشان قضا است. آیت الله نخودکی توصیه کرده‌اند که اگر کسی چهل روز به عبادت بپردازد ولی یک نماز صبح از او فوت شود، نتیجه آن عبادت بی‌ارزش خواهد شد. ایشان بر خواندن نماز اول وقت و نماز شب تاکید داشتند.

آموزش نماز نافله صبح و دعای آن

نماز نافله صبح دو رکعت است که پیش از نماز صبح واجب خوانده می‌شود و فضیلت بسیاری دارد. شیوه خواندن نماز نافله صبح به صورت زیر است:

رکعت اول: پس از خواندن سوره حمد، سوره «قل یا ایّها الکافرون» خوانده می‌شود. رکعت دوم: پس از خواندن سوره حمد، سوره توحید خوانده می‌شود.

پس از اتمام دو رکعت و گفتن سلام، مستحب است که به شکلی که در منابع دینی آمده (مانند مرده در قبر، به پهلوی راست خوابیدن و گونه راست را بر دست راست گذاشتن)، دعای مخصوص نافله صبح را بخوانید: «اِسْتَمْسَكْتُ بِعُرْوَةِ اللّهِ الْوُثْقىَ الَّتى لاَانْفِصامَ لَها وَاعْتَصَمْتُ بِحَبْلِ اللّهِ الْمَتینِ وَ اَعُوذُ بِاللّهِ مِنْ شَرِّ فَسَقَةِ الْعَرَبِ وَالْعَجَمِ وَ اَعُوذُ بِاللّهِ مِنْ شَرِّ فَسَقَةِ الْجِنِّ وَالاِْنْسِ»

سپس، سه مرتبه ذکر زیر را بگویید: «سُبْحانَ رَبِّ الصَّباحِ فالِقِ الاِْصْباحِ»

در ادامه، پنج آیه ابتدایی سوره آل عمران را تلاوت کنید: «اِنَّ فى خَلْقِ السَّمواتِ وَالاَْرْضِ وَاخْتِلافِ اللَّیْلِ وَالنَّهارِ لاَ یاتٍ لاِ وُلىِ الاَْلْبابِ الَّذینَ یَذْكُروُنَ اللّهَ قِیاماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِهِمْ وَ یَتَفَكَّرُونَ فى خَلْقِ السَّمواتِ وَالاَْرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النّارِ رَبَّنا اِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النّارَ فَقَدْ اَخْزَیْتهَ وَ ما لِلظّالِمینَ مِنْ اَنْصارٍ رَبَّنا اِنَّنا سَمِعْنا مُنادِیاً یُنادى لِلاْیمانِ اَنْ امِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنّا رَبَّنا فَاغْفِرْ لَنا ذُ نُوبَنا وَ كَفِّرْ عَنّا سَیِّئاتِنا وَ تَوَفَّنا مَعَ الاَْبْرارِ رَبَّنا وَ اتِنا ما وَعَدْتَنا عَلى رُسُلِكَ وَلاتُخْزِنا یَوْمَ الْقِیمَةِ اِنَّكَ لاتُخْلِفُ الْمیعادَ»

پس از آن، برخاسته و بنشینید و تسبیحات حضرت زهرا (س) را بگویید.

بهترین تعقیبات نماز صبح

پس از ادای نماز صبح، خواندن تعقیبات نماز صبح بسیار توصیه شده است. تعقیبات به مجموعه اعمال، اذکار و دعاهایی گفته می شود که پس از پایان نمازهای واجب، به ویژه نماز صبح، انجام می شوند. این اذکار و دعاها آثار معنوی فراوانی دارند، از جمله برکت در رزق و روزی.

تسبیحات اربعه، آیه الکرسی، خواندن 11 مرتبه سوره توحید، آیه شریفه «ومن یتق الله…» و ذکر ص